Akupunktur ile Baş Ağrısı ve Migren Tedavisi

bas_Agrilari_01aa

Hepimizin bildiği gibi baş ağrısı insanın en sık karşılaştığı rahatsızlıklardan biridir. Baş ağrıları her şeyden önce sübjektif bir olaydır. Akut (ivedi)veya kronik (süreğen) hastalıkların bir belirtisi olabilir. Baş ağrısı eğer bir hastalığın belirtisi ise (beyin tümörü, tonsillit=bademcik iltihabı, myopi, akut orta kulak iltihabı v.s.)bunun önce nedeninin ortadan kaldırılması ve dolayısıyla tıbbi tedavi şarttır. Dolayısıyla baş ağrısı nedenin ortadan kalkmasıyla sona erer. O halde Akupunktur hangi tür baş ağrılarında uygulanmalıdır? 

  1. Her tür migren ve diğer damarsal baş ağrılarında
  2. Gerilim (Kas kasıntısı) baş ağrılarında
  3. Sinüzit (Akut veya kronik) antibiyotik eklenebilir ya da eklenmez
  4. Boyun kireçlenmelerine bağlı baş ağrılarında

Hakikaten bu gün bile Migren tıbbi tedavilere cevap vermemektedir. 5000 yıldır uygulana gelen ve Çin’deki bütün hastanelerde branş olarak okutulan akupunktur Migrende %75-%90 lara varan iyi sonuçlar almaktadır. Akupunktur tedavisine 3 bazen 6 ay kadar devam edilmelidir. Migren’de Akupunktur seanslar şeklinde olup seans süresi günde yarım saat olarak başlanıp devam edilmelidir.

BAŞ AĞRILARININ T.C.M.YE GÖRE SINIFLANDIRILMASI

Baş ağrıları T.C.M.(geleneksel Çin tıp) ye göre başlıca 2 gruba ayrılabilir.

  • Exojen Faktörler: Rüzgâr, soğuk, nem ve sıcak
  • Endojen Faktörler: Bunlar genellikle dalak, karaciğer ve böbrek meridyenleriyle ilgilidir.

Baş Ağrılarının Nedenleri

A- ENDOJEN FAKTÖRLER

  • Karaciğer yang’ın Hiper aktivitesi
  • Böbrek Qi (Enerji) eksikliği
  • Nem baş ağrısı
  • Kan tıkanması

EXOJEN FAKTÖRLER

  • Rüzgâr ve Soğuk tipi
    Susma hissinde azalma,
    Dil: Beyaz ve ince örtü.
    Nabız: Yüzeysel, yavaş veya gergin.
    Temel noktalar: GV 14, LI4

 

  • Rüzgâr ve sıcak tipi
    Genel semptomları:
    -Genellikle gerilmeyle beraber ve başı çatlatacak tarzda ağrı
    -Önce tek sonra çift taraflı
    -Susama hissinde artma özellikle soğuk içeceklere karşı
    -Kırmızı deri ve yüz
    -Sarı idrar ve konstipasyon
    Dil: Sarı örtülü
    Nabız: Yüzeysel ve hızlı
    Temel noktalar: Du 14, LI11

 

  • Rüzgâr ve Nem tipi
    Genel semptomlar:
    -Baş ağrısı basınç ve gerilme hissiyle beraber
    -Genelde frontal(Başın ön bölümü) veya genel
    -Genel halsizlik, iştahsızlık
    -Göğüste dolgunluk hissi
    -Yumuşak gaitaDil: Beyaz örtü ve yapışkan
    Nabız: Yuvarlanıcı (Rolling)
    Temel noktalar: SP 9, ST 40,ST 8

B- ENDOJEN FAKTÖRLER

Bu da özellikle karaciğer, böbrek ve dalak ile ilgilidir.

  • Karaciğer Yang hiperaktivitesi:
    Etiyoloji: Karaciğer özellikle Qi’nin serbest dolaşmasında çok önemli bir rol oynar.
    Eğer herhangi bir neden (endişe sıkıntı v.s.) bunu bozacak olursa Qi vücutta normal olarak dolaşamaz, dolayısıyla tıkanır.
    Semptomları(Belirtileri):
    -Baş ağrısı özellikle zonklayıcı (kalp atışı gibi)
    -Ağrı çoğunlukla tek taraflı
    -Baş dönmesi hipokondriak ağrı uykuya dalmakta güçlük buna eşlik edebilir
    -Ağızda ve boğazda kuruma hissi
    -Dil de acılık hissi olur.Dil: Kırmızı genellikle kalın ve sarı örtülü
    Nabız: GB 20,GB 5,GB 41,GV 20,LV 3,SP 6,LI 4
    İlave olarak:
    SP 9 (Hipokondriak ağrılarda)
    PC 6 Uyku düzensizliği
    Metot: SedasyonKulak noktaları:
    Shenmen, Karaciğer, Temporal, Anti-agresyon

 

  • Böbrek Qi eksikliği:
    Semptomları:
    -Baş ağrısı kafada boşluk hissiyle beraber
    -Baş dönmesi, kulak çınlaması, uykusuzluk eşlik edebilir
    -Çoğunlukla alt bel ağrısı
    -Genelde zayıf ve kendini halsiz hissedenlerde
    Dil: soluk renkli ve ince beyaz örtülü
    Nabız: Zayıf özellikle böbrek alanında
    Tedavi: Genellikle sırt alarm noktaları ve ayak Shaoyin meridyeni üzerindeki noktalar seçilmelidir.
    (UB 23,K 3 özellikle Böbrek tonifikasyonu için) LI 4 GV 20 GB 39 (ilik influential noktası)
    Metot: Tonifikasyon (Kuvvetlendirici)Kulak noktaları:
    Böbrek, shenmen

 

  • Qi ve Kan Eksikliği:
    Semptomları:
    -Sürekli baş ağrısı ve ağırlık hissi
    -Özellikle yorgunluk arkasından başlayan ağrı
    -Halsizlik, bitkinlik, iştahsızlık, çarpıntı hissiyle beraber
    -Yüzde solukluk
    Dil: Soluk ince beyaz örtü veya örtüsüz
    Nabız: Zayıf her alanda ve derin nabız
    Tedavi: Özellikle Qi ve kan’ı kuvvetlendirmek gerekir. Moxa kullanılabilir.
    Meridyenleri dengelemek gerekir.DU 20,CV 6 (Qi tonifikasyonu),(ST 36,SP 6 Qi ve kan için)
    (BL 23 böbrek Qi’sinin tonifikasyonu için) (BL 20,BL 18 kan için) LI 4 ilave olarak: CV 12 anoreksi için,(HT 7,PC 6,PC 7 çarpıntı ve uykusuzluk için)
    Metot: TonifikasyonKulak noktaları:
    Dalak, Shenmen

 

  • Phlegm (Balgam) Nedenli Baş Ağrıları:
    Semptomları:
    -Baş ağrısı özellikle zihinde karışıklık hissiyle beraber
    -Göğüste ve epigastrik bölgede dolgunluk
    -Öksürük ve bulantı eşlik edebilir
    -AnoreksiDil: Beyaz yapışkan örtülü, genellikle kırmızı
    Nabız: Rolling (yuvarlanıcı)
    Tedavi: Qi’nin yukarıdan aşağı çekilmesiPhlegmin çözülmesi, meridyen ve kolleterallerin açılması, genellikle Ren ve ayak yangmin meridyeni üzerindeki noktalar seçilir.
    ST 8 (özellikle baştaki ağırlık hissinin azaltılması için),CV 17 (göğüsteki dolgunluk için),PC 6 (bulantı)Ext 3 (Taiyang),ST 40 (Phlemg’i çözmek için) LI 4,
    SP 9 (Nem’i çözmek için)
    Metot: SedasyonKulak noktaları:
    Dalak, Shenmen

 

  • Kan tıkanması (Blokajı)’na bağlı Baş ağrıları:
    Semptomları:
    -Sürekli, inatçı ve basit alandaki baş ağrısı
    -Baş ağrısı oyucu iğneleyici tarzda
    -Bazen travma öyküsüDil: Mor ve az örtülü
    Nabız: İp gibi
    Tedavi:-Kan sirkülasyonunun aktive edilmesi
    -Tıkanıklığın açılması
    -AH-SHİ noktaları, el yangmin ve ayak taiyang noktaları
    LI 4,(SP 6,BL 17,SP 10 kan için) BL 2 (göze vuran ağrılarda etkili)
    Metot: Sedasyon ya da TonifikasyonKulak noktaları:
    Shenmen, Subkorteks, Oksiput, Frontal veya Temporal

 

BAŞ AĞRILARININ MERİDYENLERE GÖRE SINIFLANDIRILMASI

  1. TAIYANG
    Baş Ağrısı: Özellikle oksipital ve boyunda olan ağrılar Tedavi için
    genellikle el ve ayak Taiyang meridyeninde seçilmeli.
  2. YANGMING
    Baş Ağrısı: Frontal ve göze vuran baş ağrılarıdır. Tedavi için el ve ayak yangming meridyeni kullanılır.
  3. SHAOYANG
    Baş Ağrısı: Temporal veya parietal baş ağrıları şeklinde gelebilir. Tedavi için shaoyang meridyeni üzerindeki noktalar seçilmelidir.
  4. JUEYİN
    Baş Ağrısı: Vertikal ve göze vuran baş ağrıları, Tedavi için el ve ayak taiyang ve jueyin meridyeni üzerindeki noktaları kullanılır.

Bunlara göre:

VERTEKS BAŞ AĞRISI:

  1. TEDAVİ: GV 20,SI 3,BL 67,LV 3
  2. TEDAVİ: GV 20,BL 7,LV 2,ah-Shi

FRONTAL BAŞ AĞRILARI:

  1. ST 8 (İğne yönü arkaya doğru), Yingtang (Ext 1),GV 23 (arkaya doğru)
    LI 4 ST 44

LATERAL BAŞ AĞRILARI:

  1. Taiyan (Ext 3), (GB 8,TE 3,TE 5,ve GB 41 çok önemli)

OKSİPİTAL BAŞ AĞRILARI:

  1. GB 20,BL 10,BL 60,SI 3,BL 62

Bütün bu tedavilerde Ah-shi noktaları eklenir. Metod sedatif veya pricking (iğneyi batırıp çıkarma) yöntemi uygulanabilir.

BAŞ AĞRILARI EK TEDAVİ YÖNTEMLERİ:

  1. Plum-Blossom teknik: Taiyang, yingtang, ah-Shi noktaları
  2. Cupping Metot: Plum-Blossom’daki noktalar uygulanabilir.1. ve 2. Metotlar Özellikle:
    – Eksojen nedenli baş ağrılarında
    – Karaciğer yang hiperaktivitesinde
    – Kan tıkanması baş ağrılarında uygulanabilir.
  3. Scalp Akupunktur: Burada Sensoryel (duygusal) alan kullanılabilir.
    ÖRN: Frotal ağrılarda,1/5 alt sensoryel tek ya da çift taraflı olarak kullanılır.

BAŞ AĞRISI TEDAVİLERİNDE İZLENECEK YOLLAR:

Baş ağrılarında genel T.C.M. sınıflandırılması tam olarak yapıldıktan sonra tedaviye geçilmelidir. Bazı durumlarda hastaların baş ağrıları tam olarak sınıflandırılamayabilir. Bazı durumlarda her iki guruba girebilir. Bu durumda önce hastalığın son gösterdiği semptomların tedavisi yapılır. Sonra da hastalığın başlama dönemindeki etiyolojiye göre tedavi edilir. Ağrılar hemen her gün ise; seanslar her gün uygulanmalıdır. Genellikle başlangıçta 10-12 seans bu şekilde uygulandıktan sonra hastaya 7-10 gün ara verilmelidir. Tedaviye önce klasik Akupunktur ile başlanmalıdır. Eğer ağrılar 3-4 seansta hiç bir değişme göstermemişse hemen elektro-akupunktura geçilmelidir. Elektro-Akupunkturda; noktaların kombinasyonu çeşitli şekillerde olabilir. Örneğin: Hasta seansa baş ağrısı ile gelmişse baş noktalarına bilateral E.A uygulanabilir (GB 14,GB 20,BL 10,BL 2,Taiyang, ST 8 v.s.) buna ek olarak distal noktalar olarak da LI 4,LV 3,ST 36,GB 34 v.s.bu durumda elektro akupunktur tedavisi 30 ya da 45 dk. yapılmalıdır. Hastanın tedavi sonunda ağrısı azalmış bile olsa ağrının 2-4 saat sonra tekrar eski şiddetinde başlayabileceği unutulmamalı ve hastaya belirtilmelidir. Hasta ikinci kür tedaviye geldiğinde ağrılar eğer eski sıklığında değilse daha az şiddette geliyorsa buna 6-8 seans ek olarak haftada 2-3 kez uygulanmalıdır.